<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Hayaan Media &#187; Opinion</title>
	<atom:link href="http://hayaanmedia.com/category/opinion/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>http://hayaanmedia.com</link>
	<description>Just another WordPress weblog</description>
	<lastBuildDate>Mon, 06 Sep 2010 16:13:46 +0000</lastBuildDate>
	<generator>http://wordpress.org/?v=2.8.5</generator>
	<language>en</language>
	<sy:updatePeriod>hourly</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
			<item>
		<title>Ma maqasheen, mase aragteen Hantiilayaasha Caydha ah</title>
		<link>http://hayaanmedia.com/2009/11/ma-maqasheen-mase-aragteen-hantiilayaasha-caydha-ah/</link>
		<comments>http://hayaanmedia.com/2009/11/ma-maqasheen-mase-aragteen-hantiilayaasha-caydha-ah/#comments</comments>
		<pubDate>Wed, 18 Nov 2009 19:51:08 +0000</pubDate>
		<dc:creator>abdiweli</dc:creator>
				<category><![CDATA[Opinion]]></category>
		<category><![CDATA[Somali News]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://hayaanmedia.com/?p=1311</guid>
		<description><![CDATA[Mahad oo dhan Ilaah baa leh Nabad iyo Naxariisina Nebigeenna Korkiisa ha ahaato.
 Ma maqasheen, mase aragteen Hantiilayaasha Caydha ah ee gaajada u dhintay? Haddaydaan hora u maqal waa: Soomaalida dadka la yiraahdo!!!!
Adduunka Socodkiisu waa cibro iyo casharo waaweyn. Soomaaliduna horay ayey u tiri: “Nimaan Dhul Marin Dhaaya Ma leh”.
 Adduunka intaan socdaalka ku ahay waxaan wax [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><img class="alignleft size-thumbnail wp-image-1312" title="Juba river Jamaame" src="http://hayaanmedia.com/wp-content/uploads/2009/11/Juba-river-Jamaame-220x190.jpg" alt="Juba river Jamaame" width="220" height="190" />Mahad oo dhan Ilaah baa leh Nabad iyo Naxariisina Nebigeenna Korkiisa ha ahaato.</p>
<p> Ma maqasheen, mase aragteen Hantiilayaasha Caydha ah ee gaajada u dhintay? Haddaydaan hora u maqal waa: Soomaalida dadka la yiraahdo!!!!</p>
<p>Adduunka Socodkiisu waa cibro iyo casharo waaweyn. Soomaaliduna horay ayey u tiri: <strong>“Nimaan Dhul Marin Dhaaya Ma leh”.</strong></p>
<p> Adduunka intaan socdaalka ku ahay waxaan wax badan u fiirsadaa, dadku siduu u dhaqmo, u shaqaysto, isu maamulo. Dalalka aan marayo waxaan ka eegaa Dawladnimada, kala dambaynta, wadani nimada, shaqada iyo hawl karnimada, nicmooyinka Rabbi bani aadamka u qaybshey sidey arlada Ilaahay ugala soo baxaan, u adeegsadaan. Dabadeedna waxaan dib u jalleecaa, dadkii iyo dalkii aan ka imi, waxaa ii muuqda sawiro calool xanuun leh, laakiin naxariista Ilaahay kama quusto, waxaan nafta ku maaweeliyaa rajada ah, in Soomaali cusubi iman doonto, facyaal cusubi soo socdaan, kuwa kalena is bedelayaan, waaguna soo bidhaamayo Ilaahay idankiiLaakiin waxaan is weydiiyaa, maxaa u sababa Musiibooyinka inna haysta? Xaggee nalooga yimi?</p>
<p> </p>
<p> </p>
<p>Waxaan isugu jawaabey: Ilaahay cidna ma dulmiyo, ee innagaa nafteenna dulminay.</p>
<p> Sidaa darted waxaan akhristayaasha u soo gudbinayaa, dareenkayga Soomalinimo,  oo  ku xardhan xisaab iyo (Arqaam), u baahan feker badan iyo u fiirsasha dheer, anoo mar walba naftayda ku cel celinaya: Ilaahay nama dulmin, ee Annagaa Nafteenna dulminnay.</p>
<p> </p>
<p><strong>                                                                                               Hordhac</strong></p>
<p> Rabbi Subxaanahu watacaalaa, Bani aadamka idaylkiis wuu karaameeyey, caqli iyo garaad ayuu ku mannaystay, Arladan waasicaa iyo cirka innagu hadoodilan waxa ka hooseeya oo dhan wuxuu u sakhiray Ilma Aadam.</p>
<p> Wuxuu u sakhiray wax cir iyo dhul yaal. Wuxuu u sakhiray Qorraxda, Dayaxa, Xiddigaha, Dabaylaha iyo Hawada, Daruuraha  biyaha macaan kusoo hoorsha. Wuxuu u sakhiray, badaha iyo waxa kayd dhex jiifa, Buuraha iyo waxa khayr ku duugan, Ciidda iyo waxa hanti iyo farsamo dhex yaal, Webiyada oo dhulka dhex mara, Xoolaha oo Geel iyo Ari iyo Lo’ isugu jira, Shimbaraha duula iyo Shinida Malabka Samaysa, waa mamlakooyin cajaa ib badan oo Ilaahay u sakhiray Ilma aadam. Beeraha iyo Geedaha iyo Miraha kala noocaa, kuwa la cuno iyo kuwa la daawado qurux darted, iyo kuwa la shito udug iyo manfaco kaleba. Wuxuu gacanta u geliyey oo hayyin uga dhigay xayawaan badan oo aaney loodin kareen, Fardo, Baqal iyo Dameero, iyo kuwa badan oo kale, si ay u rartaan oo ugu guuraan, Samada biyaha kasoo hoora wuxuu ugu soo saaray beero, Zaytuun, Timir, Cinab iyo mira kasta oo ay cunaan.</p>
<p> Waxaas oo khayraad iyo Nicmooyin ah,  Ilma aadam ayuu Rabbi ku mannaystay, Arlada iyo deeqdana waa u qaybshey, Wuxuuna inoo sheegay deeqdiisa adduunkan inaaney cidna mamnuuc ka ahayn Muslim iyo Gaal.Waxa keliya uu amray Ilma aadam waa iney Keligiis Caabudaan oo aaney cibaadada cid la wadaajin.</p>
<p>Ilma Aadam Mu’min iyo Gaalba wey leeyihiin. Qaar iimaankii iyo khayrkiisii aakhiro loogu yaboohay, tii adduunkana wey ku darsadeen. Qaar Adduunka Keliya ayey ku qanceen oo xoogga isugu geeyeen. Qaar labadaba waa seegeen.</p>
<p> Khayraadka iyo Nicmooyinka aan soo sheegnay ee la siiyey Ilma aadam, qaarkood wixii muuqdana waa cuneen oo cabbeen oo ku raaxaysteen, wixii qarsoonaana waa lasoo bexeen, garweyn iyo badiil inta u qaateen, oo dhididka sayreen, ayey Nicmooyinkii iyo khayraadkii  Ilaahay dhinac walba kasoo rogeen, oo sallaxdeen, oo hagaagsadeen, oo si wanaagsan u maamusheen, markaasey dhergeen, oo inta iyagii ka badatay, ayey Ilma aadamkii kale ku <strong>sadaqaysteen ama ku addoonsadeen!</strong> Luqada warbaahinta waxaa loogu baxshay “<em>Deeq bixiya yaal</em>“. Intii Caajiska ahayd iyagey dhawrayaan!!</p>
<p> </p>
<p>Qaarna Nicmooyinkii iyo Khayraadkii Rabbi siiyey, baarka sare intii uga muuqatey maahane wax kale iskumaba lurin, shaqana ma gelin, dhididna ma sayrin, maamulna ma samaysan, nidaamna ma baran, si wax loola soo baxana iskumaba deyin, dabadeedna geedka hoostiisa ayey seexdeen, kuwaa hore ee shaqaystay ee dhididey ayey (gacanta u hoorsadaan) wixii loo soo tuuro ayey ku qamaamaan, dabadeedna waa sheekayaan, oo baashaalaan, ciyaar iyo heesna waa tuntaan. Ogow, wexey ka dhergeen waa shaqa nin kale!! Haddii wax u soo haraan, intooda ugu fir fircoon ee ugu dig digta badan ayaa hoorsata iyagoon waxba hambayn!!Sidaas darted ayaa waxaa agtooda ku badatay waxa Ilma aadam u baxsheen (Corruption) ama (Musuq Maasuq) haddii la sii fasirana noqoneysa (Khiyaamo iyo  shaqa la’aan xaaraan ku cun) illeyn meeshu meel la dhidido oo la shaqaysto maahane!</p>
<p> </p>
<p>Qaar kalena Khayraadkii iyo Nicmooyinkii Ilaahay waa ku Kufriyeen, maamulkii iyo kala dambayntii muran ayey ku bedesheen, nidaamkii iyo amaanadii khiyaamo iyo fawdo ayey ka doorteen, nabaddii iyo wax wadaagiina dagaal iyo khilaaf ayey ka door bideen, shaqadii iyo dhididkiina (cayr hawl yaraan ku qaado) oo gacanta (deeq bixi yayaasha) u hoorso, ayey ka raaceen, Natiijadiina wexey noqotay, iyagoo Nicmadu hoostooda ceegaagto iney macaluul u baqtiyaan, iyagoo khayrku guryohooda ka buuxo iney (kuwa cayrtaa) gacmaha u hoorsadaan, iyagoo mood iyo noolba buuxa iney bannaanada gaajo ugu baqtiyaan, haadkuna ka dhergo.</p>
<p> </p>
<p>Ilaahay Cidna ma dulmiyo.. Aakhiro nin walba iyo camalkiis.. iimaan dhaba iyo camal wanaagsan qofkaan la imaanna aakhiro wax heli mayo.. Laakiin hadal wuxuu hadda ka taagan yahay adduunkan laysku maan dhaafsan yahay ee lagu dirirayo.</p>
<p> <strong><em>Soomaalidu miyaaney horay u oran:  Ninkii seexdaa saciis dibi dhalay!</em></strong></p>
<p> Intaasu waa arar iyo gogol xaar.. aan u imaado Qormadan arrintaan rabey inaan tooshka ku jeediyo, si cadna u iftiinsho..</p>
<p>                   <strong><span style="text-decoration: underline;">Puntland ama Jubbaland ayaa ka Hanti badan Switzerland &amp; Holland!</span></strong></p>
<p>Nacam kama Hadleyno Dalkii la oran jirey (Jamhuuriyadda Soomaaliya). Taasi waa mid aan waxa khayr iyo nicmo Ilaahay ku mannaystay aan laga sheekayn Karin. Laakiin waxaan usoo qaadanayaa Gobolada ama qaybaha aan tilmaamay, Tusaale ahaan, in mid walbaa iskiis u haysto khayraad iyo Nicmooyin ka badan, waxa ay haystaan Dawladaha Maanta adduunka ugu hodonsan ama ugu hanti badan, laakiin waa hadduu ka shaqaysto oo si nabad iyo ammaano iyo aqooni ku jirto u maamusho. Taasoo u baahan oo keliya: Niyad iyo iimaan iyo shaqo cilmi ku dhisan.</p>
<p> Dalka Switzerland wuxuu ku fadhiyaa dhul baaxaddiisu tahay <strong>41,284 sq.km</strong>. Waxaana ku nool dad dhan (<strong>7,519,000</strong>). Netherland (Holland) wuxuu ku fadhiyaa Dhul dhan  <strong>33,883 sq.km</strong>. Waxaana ku nool (<strong>16 malyan</strong>). (Density)ga dadka ama tirade halkii km inta ku hagaagta, Switzerland waa <strong>191</strong> halkii sq.km, meesha Holland uu noqonayo – <strong>493 qof halkii sq. km</strong>.</p>
<p> Halka Puntland ay ku fadhido dhul baaxaddiisu tahay <strong>212,510 sq.km</strong>. Labadaas wadan ee yuruba ayey Puntland xagga baaxadda saddex laab dhodhoweyneysaa.</p>
<p> <strong>Gobolka Bari Keliya ayaa wuxuu ku fadhiyaa 70,000 sq.km</strong> oo labada wadan oo laysku daray ku dhow ama la eg. Waa tirakoobkii 1980. Waxaa lagu qiyaasay Puntland dadka ku nool <strong>2,400,000</strong> haddiiba ay dhab noqoto, waxaa halkii sq.km ku aadaya <strong>11.3 qof</strong>. Halka Soomaaliya oo dhan marka la eego <strong>13.1/ sq.km</strong> ay tahay.</p>
<p> <strong>Jubbada Hoose (Kismaayo)</strong> ayaa keligeed mid walba 2daa wadan ee yuruba kana baaxad weyn kana khayraad iyo hanti badan. <strong>Jubbada Hoose wexey ku fadhidaa Dhul baaxaddiisu tahay 61,000 sq.km (Waa Holland labadeed ku dhowaad).</strong> 1980 qiyaastiisi Dadka Kismaayo Deggan 272,400 Jubbada dhexena 147,800.</p>
<p> Puntland waxaa gacanta ugu jira xeeb iyo bad dherer la eg <strong>1600 km</strong>. waa kala badh xeebta Soomaaliya oo dhan oo ah xeebta Afrika ugu dheer <strong>3025 km</strong>. Dhulkana waa saddex meelood hal meel <strong>1/3 Soomaaliya oo dhan</strong>. Halka Xeebta ay haysato Holland dhererkeedu yahay <strong>451 km oo keliya. Switzerlandina aaney wax xeeb ahba lahayn</strong>. Halka Kismaayo ay Leedahay Xeeb ka dheer, Webi Jubba oo Sannadkii soo Saara biyo gaara  <strong>6 Billion (metric ton)</strong> Sanadkii, Xoolo iyo duur jog iyo beero nooc walba leh.  </p>
<p> </p>
<p> </p>
<p>Shaqada hadaba u imow.. Holland oo Sidaa u baaxad yar , waa wadanka <strong>3aad adduunka</strong> xagga dhoofinta waxa la beero. Wexey ku xigtaa <strong>USA</strong><strong> iyo France</strong>. Waxaa wax beerka kasoo gala sanadkii <strong>$ 55 billion,</strong> wexeyna ka badataa cunadeeda dabadeedna la dhoofiyaa. Balse la yaab, <strong>2/3 (saddex meelood labo) </strong>dhirta la beero iyo ubaxa adduunka waxaa dhoofisa Holland Keligeed. <strong>1/4 (rubuc)</strong> yaanyada adduunka oo dhan waxaa dhoofisa Holland, waa dhulka Jubbada Hoose ay marna xagga u dhaafaan kuwa didaya oo qorya la ordaya, marna xagga u dhaafaan iyagoo miyir daboolan, una jeedin nicmada iyo geedaha iyo khayrka.. Soomaaliya 1990 waxaa la beeray oo keliya 165,000 oo hectaar, oo ah 10% dhul beereedkeeda (Dr. Mohamed Abdi Noor – khayraadka Soomalia).</p>
<p> </p>
<p>Holland qoyska <strong>5 Neef oo Lo’ ah lehi</strong> waa qoys maal qabeen ah.. Somaliya, qoyska <strong>200 oo neef lehi</strong>, isna ma yaqaan suu uga faa iidaysto, maamul barana ma helin,  wuu iska daba joogaa, waa jarmaadiyaa oo dheelmiyaa, fiidkiina iyada iyo isagoo daallan ayey meel ku daataan, isna wax kama cuno, iyana ma dhiiqdo!!  waa caydh macaluul u dhimanaya, wuxuuna kaalma ($50) ka sugayaa mid qaxootiya oo Holland jooga, ama Hay’ad ayuu wax ka sugayaa. Halka ay Somaaliya haysato in ka badan <strong>37 malyuun oo xoola ah</strong>. 2007 waxaa lagu qiyaasay <strong>13.1 milyan oo idaa</strong>, <strong>12.7 milyan oo adhi</strong> ah, <strong>7 milyan oo geela</strong> (Waa adduunka #1 wadanka ugu geel badan)  <strong>5.35 milyan oo Lo’</strong> ah. Holland iyo Switzerland iyo midna intaa iyo wax u dhow toona ma haysto, laakiin dadkuna waa shaqeeyaan habeen iyo maalin, wixii la helana si fiican ayaa loo maamushaa. Sidaa darted Dakhliga Qofku Switzerland ( GDP per capita): <strong>waa $ 56,000 sanadkii</strong>, Netherlandina waa <strong>$ 46,000 ,</strong> halka qofka Soomaaligaana uu yahay dakgligiisu sanadkii qiyaas <strong>$ 136 keliya</strong>.. Waa Hantiile Gaaja u bakhtinaya, sababtuna waa Jahli, iyo Amaana xumo, iimaan la’aan iyo musuq maasuq.</p>
<p> </p>
<p> </p>
<p> Si kale haddaanu u dhigno, Gobolka Jubbada Hoose, oo baaxaddiisu tahay, <strong>61,000 sq.km</strong>. ama ku dhow <strong>70,000 sq.km</strong> (qiyaasta qaarkeed) oo ka weyn <strong>Holland</strong><strong> iyo Switzerland</strong> ayaa Soomaalida oo dhan ku filan. Waayo, Holland oo <strong>33,000 km.sq</strong> waxaa ku nool <strong>16 milyan</strong> oo dadkeeda ah, ilaa 20 milyan. Halka Dhul beereedka Somalia uu quudin karo <strong>145,000,000</strong> oo ruux. Dadkeenuna aaney ka badnayn <strong>10 ilaa 15 milyan</strong> haddii Somali Galbeed iyo NFD lagu daro.</p>
<p> Dhibku xaggee ka socdaa marka?</p>
<p> Maxaa dadka sidaas hodonka u ah, cayr ka dhigay? Maxaa khayraadka intaas la eg ay u arki la’yihiin? Maxaa sababaya, iney <strong>Muqdisha xaafadeheeda Baasuuke nafta laysaga Qaado, EU iyo Africa laga dawersado, adduunka lagu yiraahdo Cayr ayaanu nahay ee na caawiya</strong>?</p>
<p> Mala Fahmi karaa, Puntland iyo Somaliland iney maalin walba (Idaacadaha) madaxdoodu isugu goodiyaan, oo yidhaahdaan (Afka lama qabtee): Dhulka naga maqan dagaal in lagu ceshado hurimaayo, iyo Taako haddaad iisoo dhowaato dhiig badan ayaa daadanaya, meesha labaduba ay dhulkii ay gacanta ku hayeen ay maara u la’yihiin, dadkiisiina macaluul u dhimanayo, jid iyo biyo iyo cisbitaal iyo iskuulna aanu lahayn!!</p>
<p> Miyaaney cuquuba ahayn Maamulada ay Al shabaab ugu dambeeyeen ee Jubbada Hoose ka talinayey, in agtooda dadku gaaja ugu dhintaan, iyadoo nicmada Rabbi sidaa u ceegaagto? Iney bidix iyo midig marba dhinac u ordaan, hal marna aaney isku deyayn iney khayraadka Rabbi hoos dhigay lasoo baxaan, iyana dhergaan, dhadkuna dhergo, noolaadaan dadkuna noolaado. Balse Afrikada Bari oo dhammi iyaga cunta usoo doonato. Iyadaanba markaa cidiba maamul ku qabsateen.</p>
<p> Waxaa xaqiiqa ah waxa laysku dilayo iney gaajadu qayb weyn ka tahay, xukunkuna saan sheegnay waa wado dad badani u arkaan in gaajada looga bixi karo.. Laakiin haddeey dadku dhergaan, oo shaqaystaan, inta siyaasadda danaysaa wexey noqotaa inta ugu yar.. Waxaana kuugu daliila Bulshooyinka adduunka shaqaysta ee nolosha fiican haystaa, siyaasadda kumaba mashquulaan, xitaa wasiirada makala yaqaanaan.Waayo Jagadu waa meel dadka looga adeego dhab ahaan ee maaha meel loo tacab tago.</p>
<p> Nacam, waa cuquuba Rabbaaniya.. Ilaahay cidna ma dulmiyo. Innagaa nafteenna dulminay..</p>
<p> Ilaahay wuxuu inna dejiyey haddaan Soomaali nahay, oo inagu beeray Arladiisa meelaha ugu fiican. Khayraadkiisa iyo Nicmooyinkiisa uu Arlada dhigayna, wuxuu qayb noo siiyey, inta ugu badan oo ugu fiican. Laakiin wexey innagu seegtay Dulmi dhexdeenna, Xasad, Fawdo , casabiyad, Muran iyo Khilaaf iyo Musuqmaasuq aan layska qaban aqoon. </p>
<p> <strong>Sababta ugu weyn ee na haysata marka lasoo kobo, waa ka fogaan shaha Kitaabkii Ilaahay iyo Sunnadii Nebigeenna Calayhi Salaatu wasalaam. Afka ayeynu uga dhownahay, camalkana waa ka fognahay. Waxaana kuugu daliila, Wadaadadeeni diinta ugu dhowaa maanta waxa ay falayaan, ama faraha kula jiraan, iyo Ummaddooda qarracanka ay ku hayaan. Dadkii Qaar waa dhintay, qaar waa dhaawacmay, qaar waa qaxay, qaar baduhuu ku haftay, qaarna ciil iyo urugo ayuu la hagooganyahay. Meelehey gacanta ku hayeen Sanad ka badan, ayaan, koob shaaha cidi ka cabin, xabbad kiniiniyana laga helin, wado lagu shaqaystana aaney cid barin, misana wexey sii raadinayaan oo dhiig u daadinayaan dhul kaloo ay xukumaan. Nin baa yiri: Adeer Timirtii horaba dab loo waa. Kuwaad horay u xukunteenba wax lagama dheefine, ma culays kalaad rabtaan.</strong><strong><br />
</strong></p>
<p> </p>
<p>Waa cudurka ugu weyn ee na haysta, kaasoo ay ka dhalatay, cudurro xad dhaafa, oo meesha aynu naal na dhigay maanta, waxaana ka mida:</p>
<p> <strong>Amaana xumo, Aqoon darro iyo iimaan la’aan</strong>: Waa cudurka ugu xun ee ka dhashay ka fogaanta diinta, kaasoo adduun iyo aakhiro lagu seegay. Soomaaliya oo khayrkaas haysata wexey la bugtaa oo la macaluuleysaa, musuq maasuq, lunsashada xoolaha ummadda iyo dalka. Kuwii maamul qabta, ama wadaada ha ahaadaan, ama qab qablayaal ha ahaadaan, Ummaddu (beysteen) ka arki meyso, (Calaf ay jidiinka marisana) kama heleyso. Cid la xisaabtanta iyo cidey u aaba yeelaan oo xisaab tusaanna ma jirto.</p>
<p> Ma ogtahay adduunka hay’adda baarta Musuqmaasuq la’aanta <strong>(Transparency)</strong> sanadkii 2007, Soomaliya wexey liiska uga jirtaa halka ugu dambeysa. Buundada ugu sarraysa e Ha’yaddu wax ku qiimayso waa 10. Somaliya wexey heshay 2 keliya Lambarka 179.  Meesha ugu sarreysana # 1 waxaa ku looltamayey Finland, Denmark, iyo New Zealand oo mid walbaa helay 9.4.</p>
<p>Sow ceeb iyo ciqaab maaha in Dawladaha Islaamka ugu waaweyn ay (Musuq maasuq) la ciir ciirayaan? Sidee Ilaahay guul u siiyaa! Sucuudi # 79, 3.4, Masar # 105, 2.9,  iyo wax lamida, innagana warkeenaba daa, Halka Singapore oo 700 sq.km ka yar (dhul ahaan) ay # 2 kula tartameyso Sweden 9.3. Haddii Asbaabtii halaagga aan ku jirno sideen dhibka uga bexeynaa? Sidee ducadeenna loo ajiibaa?</p>
<p> Markii la yiraahdo, Dawlad ayaa la dhisayaa! Siyaasad baa la gelayaa! Jagooyin ayaa la qaybinayaa!  Waxaa markiiba ku yaaca, waxa tuug iyo mafia carrada jooga, kuwa wexey (liqaan) waayey oo afkooda wax u doonaya (iyo in yar oo xilkasa oo is leh wax hagaaji). Inta ugu badan, Kuwii Amaanada lahaa oo dhami dib ayey u gurtaan. Kii shaqada yiqiin oo dhammi gadaal ayuu istaagaa.. Wuxuu sugayaa in loo yeero, sidii diinta iyo dhaqankuba ahaa. Cid wax kala saarta iyo qaab wax loo kala hufaana ma jiro. Waa halla jabo marka.</p>
<p> Mid kasta oo meel loo dhiibaa, in yar oo Ilaahay u naxariistay mooyaane,  wuxuu toshaa (jawaanna waaweyn) oo uu ka gurto hanti wixii gacantiisa soo mara, iyo wuxuu aruursan karo waqtiga yar ee uu joogo, Waxaana tolkiis iyo isaguba isugu sheekeyaan: War  waa fursad yare ka faaiidayso, oo wax tabco..</p>
<p> Oday Soomaliya oo mudug ka yimi ayaa waxaa la yidhi xajkii ayaa la aadayaa, ixraamka marka la xirtana dharkoo dhan waa la bixinayaa. Markuu ixraamkii xirtay ayuu toorreydiisiina xirtay. Markaasaa la yiri: Toorreeyda (Billaawaha) adeer iska dhig lama ogola. Markasuu yidhi: Meesha ma waan rag isugu imaanayn!!Sow dagaal ma dhici karo! Ilaahay amarkiis wexey kusoo aaday ba la yiri sanadkii 1987 markii shiicada Iiraan ay mindiyaha lasoo galeen xaramka oo dagaalka xumi dhacay. Odaygii ayaa yiri: Intee baan idin lahaa meesha rag baa isugu imaanaya!!</p>
<p> Oday kale oo burca ka yimina (Reer Muduga iyo Reer Burco raali ha ahaadaan xifaaltankaa qabta e) markuu kacbada soo galay oo dawaafka bilaabay isaga iyo odayaal saaxiibadiis ah, ayaa waxaa jiidhay Turki iyo Nigerian, sidii silsiladdii isugu xidhan, markaasuu inta dhawaaqay, oo qoladii la socotey jilibkoodi hoose sheegay ayuu yidhi: War reer Hebelooow, Ragga aan Iska Celinno maanta, Sanadka Dambe ayeynu soo Xajin Doonaaye!!</p>
<p> Haatan kii meel qabsadaa wuxuu leeyahay, sida badan, war gooshka dambaan hagaagi doonaaye, horta aan wax tabcanno..Isna Damiir celiya ma leh, dadkuna  yurr iskama  dhahaan, dabadeedna dal iyo dadba wuu galaaftaa.</p>
<p> Dad baa wexey leeyihiin waxaad is bar bar dhigeysaa waxaan lays bar bar dhigi Karin. Xaggeey joogtaa Switzerland ama Holland Dalal yuruba oo horumaray oo adduun liqay, oo dadkoodu wax bartay, (literacy)gu yahay 100% meesha soomaaliya 24% keliya wax akhrin karaan waxna qori karaan. Is bar bar dhigid cadaalada maaha.</p>
<p> Dhinac waa sax. Oo wax yaabahaas iyo ka badanba waa jiraan. Laakiin waxaan oga gol leeyahay inaan xamaasaddeena wadani nimo kiciyo, inaan dadnimadeena boorka ka jafno, inaan Caqliga Ilaahay nasiiyey isticmaalno, inaan ficiltan u galno sideynu Ummadeena iyo Dalkeena meesha uga qaadi lahayn.</p>
<p> Ineynu gacanta Caydh ka ahaanno waxaa ka daran ineynu maskaxda caydh ka ahaanno, oo u malaynno horumarka iyo hodon nimadu wax samada kasoo dhaca iney tahay, oo aan dhidid iyo fikir iyo rag bilaaba oo horseeda lahayn.</p>
<p> Nacam Horumarkaa riyada ah, si gaaban oo aan la filayn ayaa lagu gaari karaa, haddii daacadnimo iyo dadaal lala yimaado, Rabbina la tala saarto. Is bedelku wuxuu ku iman karaa Sanad iyo labo iyo saddex. Cumar Bin Cabdul Casiis, 2 sano ayuu Dawladdii Islaamka oo dhan is bedel ku sameeyey, heer sadaqa wax qaata la waayo. Cabdiraxmaan Bin Mucaawiyah Sannad wax ka yar ayuu Ummad xadaara leh ku bilaabay inuu ku taago Andalus. Muxammad Bin Cabdilwahaab iyo Muxamad Bin Sucuud Dirciya Tuula la yidhaahdo ayey ka bilaabeen, markii ay Tusaale noqotay ayey Jaziiradda Carabta oo dhan qabsadeen.</p>
<p> Is bedelka Ummaduhu dhinacya kala duwan ayuu ka yimaadaa.. Xagga Xoogga waa ka yimaadaa.. Xagga Waxbarashada waa ka yimaadaa. Xagga Nidaamka iyo Ammaanka waa ka yimaadaa.. Xagga Adeegga iyo Hufnaanta lagu soo raaco waa ka yimaadaa. Xagga dhaqaalaha waa ka yimaadaa.. Is bedelka iyo horumarka iyo xoogga Ummadi yeelataa hal dhinac oo qudha kama yimaado oo ah (Xukunka) ama (Siyaasadda). Qorma gaara ayaanna arinkaa kaga faalloon doonaa inshallaah..</p>
<p>Haddii la helo dad daacad ah, aqoonna leh, amaano iyo caddaalad wax ku maamula,  Ujeedadoodu tahay dadkooda iyo dalkoodu inuu wax noqdo, durbadiiba waa la dareemi karaa. Dadkuna waa dhergi lahaa. Arrintu maaha mid sixir iyo facyaal badan u baahan, ee waa amaano iyo aqoon iyo maamul.</p>
<p> Nebi yusuf Calayhi salaam 15 sano (plan) ah qorshe ayuu ku caddeeyey fasiraaddii riyadii boqorka, wuxuuna tibaaxay in looga gudbi karo maamul Amaano iyo Aqoon leh, labadana wuu sheegtay (قال اجعلني على خزائن الأرض إني حفيظ عليم) Sidaas ayuuna maser dhibkii kaga gudbiyey Ilaahay fadligiis.</p>
<p> Waa ineynu helnaa Amaano aan wax lagu lunsan, iyo Aqoon wax lagu maamulo oo Ummad lagu Hoggaansho. Haddii aan labadaas la helin, mindha gaajada iyo dhibka waqti dhow lagama boxo. Ilaahow Caqliga iyo Iimaanka hanaga qaadin…Aamiin.</p>
<p><strong>Sheekh Maxamed Idriis.</strong></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://hayaanmedia.com/2009/11/ma-maqasheen-mase-aragteen-hantiilayaasha-caydha-ah/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Soomalidu Ma Dad Khilaafka Jecelbaa “Dood Furan”</title>
		<link>http://hayaanmedia.com/2009/11/soomalidu-ma-dad-khilaafka-jecelbaa-%e2%80%9cdood-furan%e2%80%9d/</link>
		<comments>http://hayaanmedia.com/2009/11/soomalidu-ma-dad-khilaafka-jecelbaa-%e2%80%9cdood-furan%e2%80%9d/#comments</comments>
		<pubDate>Sun, 15 Nov 2009 14:12:08 +0000</pubDate>
		<dc:creator>abdiweli</dc:creator>
				<category><![CDATA[Opinion]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://hayaanmedia.com/?p=1223</guid>
		<description><![CDATA[Tan iyo markii ay dhacday dawladii dhex ee Somalia sanadkii 1991 waxaa si isdaba jooga loo qabanayay shirar dib u heshiisiin ah oo aan guulaysanin, kii u danbeeyay waxaa lagu dhisay dawlad ku shaqaysa nidaamka fadaraalka,
 hadaba waxaa qalinku is waydiinayaa waxa ku dhacay somalidii iyo waxa badalay, waxa kale oo u is waydiinayaa su’aalahan, soomalidu [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p align="justify">Tan iyo markii ay dhacday dawladii dhex ee Somalia sanadkii 1991 waxaa si isdaba jooga loo qabanayay shirar dib u heshiisiin ah oo aan guulaysanin, kii u danbeeyay waxaa lagu dhisay dawlad ku shaqaysa nidaamka fadaraalka,<br />
 hadaba waxaa qalinku is waydiinayaa waxa ku dhacay somalidii iyo waxa badalay, waxa kale oo u is waydiinayaa su’aalahan, soomalidu ma dad khilaafka jecelbaa? Ma dad aan is fahminbaa? Ma dad kala luuqadaa ?.!!!!</p>
<p align="justify">Inta aanan u galin su’aalahaasi jawaabtooda, aan isku dayno sida ay baalasha taariikhda ugu yaalan oo ay uga muuqdaan markaad bogaga tariikhda soo rogtaba.</p>
<p align="justify">Ka soo bilaw xornimo doonkii waa laysku khilaafsanaa, dawladihii ka danbeeyay xornimo doonka sidaas oo kale, markii ay dhacday dawladii siyaad barana waxaa la noqday kooxo is khilaafsan oo kala aragtiyo duwan, bal u fiirso Caydiid iyo Cali Mahdi waa is khilaafeen, Cabdiqaasim iyo Raysal wasarihiisii waa is kilaafeen, C/laahi Yuusuf iyo Cali Geedi waxay isku maan dhaafeen masarax siyaasada ilaa ay seeftu qaadatay Cali Geedi, sidaas si le’eg waxaa khilaaf ba’an oo sababay inuu tareenka ka dago C/laahi Yuusuf oo ahaa laacib in badan ku guulaysatay masarax siyaasad somalida, uu  dhex maray Nuur Cade iyo C/laahi Yussuf.</p>
<p align="justify">Iska kaalay xagaas, waxaa laga yaabaa inaad is tidhaahdo waa siyaasad iyo xaalkeed, dhan kale waxaa is khilaafay labadii ay diini isu gaysay waa Sheikh Shariif iyo Xasan Daahir Aways, bal hadan u fiirso waxaa khilaaf  xoogani dhex maray maxkamadihii islaamiga iyo Alshabab oo isku koox mudooyin badan, waxaba ha ku dheeraan ee bal hadan eeg kooxihii diinta lagu tirinayay iyo jihad doonka waa Ahlu Suna Wal Jamaaca iyo Alshabab, ha ku sii fogaane bal u sii fiirso Maxamed Dheere iyo xubnihii uu ku xigeenda u xushay ilaa ay isagii ka tuureen, bal hore u sii soco waxaa laba garab ah kuwii larabay inay siyaasaada ka fogaadaan waa sport-gii.</p>
<p align="justify">Iska soo dhaaf waa Soomaali iyo xaalkeed ee waxaa imika laga cabsi qabaa in budhcad badeedu is khilaafto oo ay horseedo khilaaf badeed oo reer waliba sidii bariga uu isbaaro badeed meel dhigto, waayo bal u sii fiirso beelihii somaaliyeed, bal ugu horayn eeg Hawiye oo samaystay gole matala waxaa durbadiiba laga daba sameeyay mid kale, sidaas ayaa beelkasta oo Somaliyeed ay isu khilaafsan tahay min magaalo ilaa tuulo.</p>
<p align="justify">Hadaba markaad si gun dheer u daristo taariikhda somalida waxaa kuu soo baxay in soomalidu yihiin dad u ehela khilaafka oo  wajigooda dhabta ahi  Somalidu  kaas oo ah khilaaf iyo in ay gole kasta ku kala kacaan intii alle u naxariistay mooyaane.</p>
<p align="justify"><strong><span style="color: #0000ff;">Farhan Mahamed </span><br />
</strong><a href="mailto:Farxaan42@hotmail.com"><strong>Farxaan42@hotmail.com</strong></a><strong><br />
</strong></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://hayaanmedia.com/2009/11/soomalidu-ma-dad-khilaafka-jecelbaa-%e2%80%9cdood-furan%e2%80%9d/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>3</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Faalo Nabad waa NOLOL, Nabad haddii aad haysatid ayaad nolol wanaagsan heli kartaa</title>
		<link>http://hayaanmedia.com/2009/11/faalo-nabad-waa-nolol-nabad-haddii-aad-haysatid-ayaad-nolol-wanaagsan-heli-kartaa/</link>
		<comments>http://hayaanmedia.com/2009/11/faalo-nabad-waa-nolol-nabad-haddii-aad-haysatid-ayaad-nolol-wanaagsan-heli-kartaa/#comments</comments>
		<pubDate>Sun, 15 Nov 2009 13:38:43 +0000</pubDate>
		<dc:creator>abdiweli</dc:creator>
				<category><![CDATA[Opinion]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://hayaanmedia.com/?p=1219</guid>
		<description><![CDATA[nolol haddii aad haysatid oo aysan jirin nabad noloshaasi wax faa,iido ah malahan.
Aqristow waxaad maqlaysaa shacabkii Soomaaliyeed oo cabanaya kuna calaacalaya ilaahoow nabad na sii dhibtan nahaysana naga dulqaad si aan u helno Nabadgelyo iyo Barwaaqo taam ah,Waxbarasho iyo Caafimaadna u helaan caruurtayada.
 
Wax waliba way noo hagaagi lahaayeen, balse isagga kama uusan fekerin dhaqankiisa iyo [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p>nolol haddii aad haysatid oo aysan jirin nabad noloshaasi wax faa,iido ah malahan.<br />
Aqristow waxaad maqlaysaa shacabkii Soomaaliyeed oo cabanaya kuna calaacalaya ilaahoow nabad na sii dhibtan nahaysana naga dulqaad si aan u helno Nabadgelyo iyo Barwaaqo taam ah,Waxbarasho iyo Caafimaadna u helaan caruurtayada.</p>
<p> <br />
Wax waliba way noo hagaagi lahaayeen, balse isagga kama uusan fekerin dhaqankiisa iyo waxa uu faraha kula dhex jiro Soomaaligaa calaacalaya, Haddaba ma ogaan kartaa waxa maankiisa dhex jiifa ama laabtiisa uu ku hayo?.</p>
<p> <br />
Dadka waxay xukmin karaan oo keliya waxa daahirka ah ee la arkayo, laakiinse waxa qofka laabtiisa dhexyaal ma garan karo aadanaha.<br />
Nin caan ah oo aad tiqiin wuxuu isagga uu yahay ayaa kuu sheegaya in uu nabadda jecel yahay kana shaqaynayo sidii nabadda loo dhalin lahaa, laakiinse malagu bartay nin nabadeed isagga?.</p>
<p> <br />
Shaqsigaas dibnaha uun ka sheega nabad horayna u laayay dhalinyaro uu u dagaal geliyay hab beeleed balse ay isaggu dantiisa keliya ka eeganaya kuna beer laxawsanayay in reer hebel beeshooda duulaan ku yihiin adeegsanaya dad ay madax martay qabyaalad. kuwaasi leh dhaqanka noocaasi ah waxaa taageerayaal u ah; Shiikh, Tuug, Ganacsade, Haween, Dhalinyaro iyo Aqoonyahan beeshiisa ah.</p>
<p> <br />
Shaqsigaa aan kuu sifeeyo waa ruux wejiyo badan; habka beesha markii uu ku fashilmo oo lakala badin waayo wuxuu isku rogayaa nidaamka Isbahaysiga. sidaan horayba u soo aragnay markii dagaaladdii kululaa ee DAD iyo Duunyba galaaftay in dad la laayo, qaarna la baro kiciyo, hantidii dadkana la boobo, haweenkiina la kufsado, dhalinyaradiina laabta qabiil loogu buuxsho mooyaanee aan wax kalle laga dhaxlin oo shacabkiina la arkay ii uu eber yahay ayaa waxaa la samaystay isbahaysiyo ay shuraako ku noqdeen kuwii dalka burburiyay dadkiina laayay.</p>
<p> <br />
Haddaba Shacabka Soomaaliyeed ee sidaas loo galay ayaan weli quusan oo ku dhahaya hadaan hebel wax noqon waxba ma soconayaan oo weli waxay rabaan dulinimadii dantiisa eegte uu la dhex yuuraray.</p>
<p> <br />
Aaqriste qormadaydan waxaan ugu dan lee yahay yaa nabad raba?</p>
<p> <br />
Ma ninka calaacalayaa oo leh <strong>EEBOOW</strong> nabad na sii aan ku noolaano aan Caafimaad iyo Adeegyada bulshda u baahan tahay u helno, hadana leh waa hebel in uu wax noqdaa xageen nabad ku arkayaa?<br />
Ninkaasi Soomaali liqay ayaad raadkiisa ku taagan tahay oo inay nabad kuu keenaan daayee caruurtaada laayay mise nabadda waa mid aad Alle ka sugaysid?.</p>
<p><strong>Horaa waxaa loo yiri: Doqonimo waa Shil.</strong><br />
Soomaaliyeey seddex Q ku taal aan ku bedeleno seddex kalle oo Q ku taal:<br />
<strong>1</strong><strong><span style="font-family: verdana; color: #ff0000; font-size: medium;">-qabiil aan ku bedeleno qaran.<br />
2-qori aan ku bedeleno qalin.<br />
3-qaadna aan ku bedeleno quut. </span></strong></p>
<p align="left"><strong> </strong></p>
<p>Cabdi Gare</p>
<p>Muqdisho &#8211; Somalia</p>
<p align="left"><span style="color: #ff0000; font-size: large;"><strong> </strong></span></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://hayaanmedia.com/2009/11/faalo-nabad-waa-nolol-nabad-haddii-aad-haysatid-ayaad-nolol-wanaagsan-heli-kartaa/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Faallo gaaban oo ku saabsan Arddeyda Soomaaliyeed ee Waxbarasho u doonto meelaha ka Baxsan Dalkooda</title>
		<link>http://hayaanmedia.com/2009/11/faallo-gaaban-oo-ku-saabsan-arddeyda-soomaaliyeed-ee-waxbarasho-u-doonto-meelaha-ka-baxsan-dalkooda/</link>
		<comments>http://hayaanmedia.com/2009/11/faallo-gaaban-oo-ku-saabsan-arddeyda-soomaaliyeed-ee-waxbarasho-u-doonto-meelaha-ka-baxsan-dalkooda/#comments</comments>
		<pubDate>Mon, 09 Nov 2009 18:22:57 +0000</pubDate>
		<dc:creator>abdiweli</dc:creator>
				<category><![CDATA[Opinion]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://hayaanmedia.com/?p=1083</guid>
		<description><![CDATA[Maqaalkan waxa ku qaada dhigeynaa Faallo gaaban oo ku saabsan Arddeyda Soomaaliyeed ee Waxbarasho u doonto meelaha ka Baxsan Dalkooda,
taasoo ay kala kulmaan dhibaatooyin kala duwan Sida in la Xiro ama la afduubo iyadoo madaxooda Lacag lagu raadinayo.
Waddamada Arddeyda Soomaaliyeed ay Waxbarasho u doontaan islamarkaasna ay Jaamacadahooda ka buuxaan ayaa waxa ka mid ah :Suudaan [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p>Maqaalkan waxa ku qaada dhigeynaa Faallo gaaban oo ku saabsan Arddeyda Soomaaliyeed ee Waxbarasho u doonto meelaha ka Baxsan Dalkooda,</p>
<p align="justify">taasoo ay kala kulmaan dhibaatooyin kala duwan Sida in la Xiro ama la afduubo iyadoo madaxooda Lacag lagu raadinayo.</p>
<p align="justify">Waddamada Arddeyda Soomaaliyeed ay Waxbarasho u doontaan islamarkaasna ay Jaamacadahooda ka buuxaan ayaa waxa ka mid ah :Suudaan Malleeshiya,Masar iyo Yeman,waxana inta aaney arddeyddu gaarin halkii ay Jaamacadaha u doontaan la kulmaan Dhibaatooyin badan oo dhinaca Socdaalka ah.</p>
<p align="justify"> </p>
<p align="justify"> Tusaale ahaa Arddeydda Waxbarashada ka hesha Dalka Suudaan ee aan awoodin inay iska bixiyaan qarashaadka Diyaaradaha ayaa isku deyaya inay dhulka u maraan iyagoo sii dhaxmaraya Dalka Itoobiya,waxayna halkaas kala kulmaan Xarig ay u geystaan Ciidamada ilaalada amaanka Dalka Itoobiya;waxana sidaas ku maqan arddey fara badan oo socdaalkoodu ahaa Waxbarasho,iyagoo lagu tuhmaayo inay ka tirsan yihiin Islaamiyiinta ay sida weyn ula dagaashan tahay Dowllladda Itoobiya.</p>
<p align="justify"> </p>
<p align="justify">Sidoo kale Arddeyda Waxbarashada u doonta Dalka Malleeshiya ayaa waxay dhibaatooyin dhinaca Socdaalka kala kulmaan Dalka Emaaraadka Carabta oo ay Siimaraan,waxana dhacda in marmarka qaarkooda laga soo celiyo Goroomada Dalkaasi.</p>
<p align="justify">Sidoo kale arddeyda u socota Dalka Masar ee sii mara Dalka Suudaan ayaa dhibaatooyin la kulma iyadoo ay Ciidamada Masaarida iyo kuwa Dalka Suudaan ay qabtaan iyadoo loo maleynayo inay ka tirsan yihiin dadka Muhaajiriinta ee ka hayaamaya Dalkooda si u helaan nolol ka wanaagsan tan dalkooda ay ku haysteen.</p>
<p align="justify"> </p>
<p align="justify">Si kasta ha ahaatee Arddeyda Soomaaliyeed ee Waxbarasho doonka ayaa dhibaatooyin kala geddisan la kulma,waxana arrintaas ka dhalatey dadka ka baxsanaya dagaalllada Soomaaliya oo Dunida meel kasta ka gaarey,iyadoo marka la arko qof calaamad Soomaaliyeed leh ay dalalku isleeyihiin Waa Qaxooti nolol raadis ah</p>
<p align="justify"><strong>Maxamed Mustaf Xaji </strong></p>
<p align="justify"><strong>Sudan Khartoum </strong></p>
<p align="justify"><strong><a href="mailto:Maxamed@hotmail.com">Maxamed@hotmail.com</a> </strong></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://hayaanmedia.com/2009/11/faallo-gaaban-oo-ku-saabsan-arddeyda-soomaaliyeed-ee-waxbarasho-u-doonto-meelaha-ka-baxsan-dalkooda/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>The Somalia Needs Honest Goveerment</title>
		<link>http://hayaanmedia.com/2009/11/the-somalia-needs-honest-goveerment/</link>
		<comments>http://hayaanmedia.com/2009/11/the-somalia-needs-honest-goveerment/#comments</comments>
		<pubDate>Sat, 07 Nov 2009 11:13:56 +0000</pubDate>
		<dc:creator>abdiweli</dc:creator>
				<category><![CDATA[Opinion]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://hayaanmedia.com/?p=897</guid>
		<description><![CDATA[The Somali people are once again learning the crucial lessons of nationhood the hardest way. One such cardinal lesson is never to leave matters of your society to others alone or lightly but to engage. The only way people can protect what belongs to them, enhance collective wellbeing and further their common interests is to [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p>The Somali people are once again learning the crucial lessons of nationhood the hardest way. One such cardinal lesson is never to leave matters of your society to others alone or lightly but to engage. The only way people can protect what belongs to them, enhance collective wellbeing and further their common interests is to engage in the affairs of their nation.</p>
<p>It was our promise to support the Transitional Government when it is doing something right and speak up when it is doing wrong. Because of its bumbling we visit again the issue of the transfer of swathes of Somalia’s sea shelf to our neighbour.</p>
<p>It was the disgust felt by the Somali people which made the Transitional Parliament to act and put a stop to the transfer of our sea shelf by overwhelmingly voting against the deal. However, we witness a fresh spin from the Transitional Government.</p>
<p>According to a video posted on the Internet (Somali websites including Hiiraan) of a meeting between part of the Somali Community in London and the Prime Minister of Somalia Omar Abdirashid in which for the first time he owns up to [as did the President in the past] the transfer of a large part of the nation’s sea shelf.</p>
<p>In this meeting reminiscent of the communist era of whopping and clapping at the sight of officials, we have seen one TG Minister after another answer questions not about any progress made on any front but on the foiled transfer of a large part of the Somali sea shelf to Kenya. Ironical as it is, in the video, the Prime Minister is blaming Kenya and not his own government for the attempted transfer of a huge junk of the Somali sea shelf.  Kenya is only looking after her interests as all nations do. Where there is no seller there is no buyer.</p>
<p>The bumbling explanation of the Prime Minister and his Ministers we saw on the video will not bring anything new to the table other than shed more light on the sad state of affairs of the Transitional Government itself. We need to draw a line under this painful episode in which anyone can take advantage of stateless Somalia by putting the record straight. If it was not the disgust felt by many Somalis and the courage of the Transitional Parliament which averted the transfer of Somalia’s sea shelf, now it would have been a different story. There would have been no more a large part of our sea shelf which we owe to pass on to our future generation. The Transitional Government could have chosen an honest way other than put out spin. For that reason, the Prime Minister could have easily said: ‘this matter is now behind us.’ Nevertheless, he and his Ministers chose to put out unconvincing spin.</p>
<p>Since the fiasco to hastily push through the transfer of swathes of Somalia’s sea shelf, the Transitional Government had taught the Somali people one crucial lesson: to remain vigilant on the affairs of the nation. However, it will not amount to a thing if at a crucial moment of nation-building — Somalia has at the helm individuals who have for values the warped political culture of the past which new Somalia should never be founded upon. For that reason, there is no point building a system similar to the past fifty years which resulted in failure. Only to selectively bash the past will not bring about a new era if the culture of greed, malfeasance and ignorance becomes part of new Somalia. The TG should be reminded that modern politics is about honesty and integrity.</p>
<p>At least a competent government owns up to its mistake, draws a line under it and moves on. Somalia needs honest and transparent government. The Somali people should not let their guard down. They should remain on their guard until there is a government which earns the trust and worthiness of its people. However, we need to remind ourselves that good governance does not come by itself. It is something sought and guarded by those who wish to cherish its rewards. Nations which have a good system got it through hard work and citizens who engage and whose eyes and ears are wide open. The Somali people should not only expect but fight for a fresh start and a new beginning from the political culture which had resulted Somalia in ruins and at the bottom of all nations.</p>
<p>by Abdullahi Dool<br />
<a href="mailto:Hornheritage@aol.com">Hornheritage@aol.com</a></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://hayaanmedia.com/2009/11/the-somalia-needs-honest-goveerment/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Maxaad ka taqaan Taariikhda Magaalada Muqdisho???</title>
		<link>http://hayaanmedia.com/2009/11/maxaad-ka-taqaan-taariikhda-magaalada-muqdisho/</link>
		<comments>http://hayaanmedia.com/2009/11/maxaad-ka-taqaan-taariikhda-magaalada-muqdisho/#comments</comments>
		<pubDate>Wed, 04 Nov 2009 09:21:12 +0000</pubDate>
		<dc:creator>abdiweli</dc:creator>
				<category><![CDATA[Opinion]]></category>
		<category><![CDATA[Somali News]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://hayaanmedia.com/?p=705</guid>
		<description><![CDATA[Magaalada muqdisho waxay wejiga ku haysaa Jihada galbeed Ee badweynta hindiya, isla markaana ay badda hindiya kaga wareegsan tahay saddex jiho.Maanta muqdisho waa caasimada soomaaliya. Dhismayaal casri ah iyo kuwo qadiimi ahba way ku yaallaan. Dad badan iyo gawaari kala duwan ayaad ku arkaysaa. Waa magaalo qurux badan oo ay indhuhu soo jiitaan, waxayna ka [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<div><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="text-decoration: underline;"><span style="font-family: Times New Roman;"><img class="alignleft size-thumbnail wp-image-706" title="muqdisho" src="http://hayaanmedia.com/wp-content/uploads/2009/11/muqdisho-220x190.jpg" alt="muqdisho" width="220" height="190" />Magaalada muqdisho waxay wejiga ku haysaa Jihada galbeed Ee badweynta hindiya, isla markaana ay badda hindiya kaga wareegsan tahay saddex jiho.<span style="text-decoration: underline;"><span style="font-family: Times New Roman;">Maanta muqdisho waa caasimada soomaaliya. Dhismayaal casri ah iyo kuwo qadiimi ahba way ku yaallaan. Dad badan iyo gawaari kala duwan ayaad ku arkaysaa. Waa magaalo qurux badan oo ay indhuhu soo jiitaan, waxayna ka mid tahay magaalooyinka ugu quruxda badan magaalooyinka afrikada xorta ah.</span></span></span></span><span style="text-decoration: underline;"></p>
<div><span style="font-family: Times New Roman;"><span style="text-decoration: underline;"></p>
<div><span style="font-family: Times New Roman;">Waa magaalo aad qadiimi u ah, magaceedana waxaa la’yaqiinay waqti aad u fog, gaar ahaan waqtigii faraaciinta maser. Qarniyadii 6aad illaa 7aad waxaa magaalada muqdisho laga dhisay masaajido iyo munaarado aad u qurux badan, kuwaasoo ka haray raadkii taariikh ku yeelashadii carabta iyo beershiya.</span></div>
<p> </p>
<p> </p>
<p> </p>
<p></span></span> </div>
<p></span></span></p>
<div><span style="text-decoration: underline;"> </span></div>
<div><span style="text-decoration: underline;">Maanta muqdisho waa caasimada soomaaliya. Dhismayaal casri ah iyo kuwo qadiimi ahba way ku yaallaan. Dad badan iyo gawaari kala duwan ayaad ku arkaysaa. Waa magaalo qurux badan oo ay indhuhu soo jiitaan, waxayna ka mid tahay magaalooyinka ugu quruxda badan magaalooyinka afrikada xorta ah.</span></div>
<div><span style="text-decoration: underline;">Waa magaalo aad qadiimi u ah, magaceedana waxaa la’yaqiinay waqti aad u fog, gaar ahaan waqtigii faraaciinta maser. Qarniyadii 6aad illaa 7aad waxaa magaalada muqdisho laga dhisay masaajido iyo munaarado aad u qurux badan, kuwaasoo ka haray raadkii taariikh ku yeelashadii carabta iyo beershiya.</span></div>
<p><span style="text-decoration: underline;">Masaajida Muqdisho waxaa kamid ah :</p>
<p>1-Masjidka Jaamaca Xamar-Weyne, waxaa leysku wada raacsan yahay inuu yahay masjidka ugu fac weyn magaalada Muqdisho , waxaa masjidkaas la dhisay 630 hijriga , masjidka wuxuu leeyahay 81 tiir .</p>
<p>2- Masjidka Arbaca-Rukun oo ladhisay bartamihii qarnigii 7aad ee hijriga</p>
<p>3- Masjidka Faqrudiin oo la dhisay 667 hijriga , masjidkaan wuxuu ku caan baxay oo dabiyadiisa aay leeyihiin naqshada kala duwan oo aad u qurux badan oo ka sameysan ruqaan</p>
<p>4- Masjidka Axnaafta oo la dhisay qarnigii 7aad ee hijriga , markii gumeysigii Taliyaaniga dalka qabsaday wey dumiyeen masjidkaas waxey ka duldhiseen baar aay u bixiyeen ‘’ BAR SAVOY’’</p>
<p>Waxaa magaalada muqdisho dhidibada loo aas-asay waqti aad u fog, oo ay taariikhyahanadu ku sheegaan inay ahayd qarnigii labaad Ee taariikhda milaadiga.</p>
<p>Kitaabka taariikhda magaalada Baata (xeebta Afrikada bari) ee lagu qoray afka Sawaaxiliga ayaa waxaa ku qoran qofkii ugu horeeyay ee magaalooyinka xeebaha Afikada Bari aasaasay uu ahaa Khaliifkii Cabdulmalik Ibnu Marwaan sannadku markuu ahaa 77 hijriga, kadib markuu maqlay wararka magaalooyinkaas , wuxuu markaas rajeynaayi inuu halkaas ka dhiso boqortooyo cusub Cabdulmalik Ibnu Marwaan wuxuu halkaas usoo diray rag Suuriyiin , kuwaas oo ah dadkii dhisay magaalooyinka (Baata ) (Malindi) (Zinjibar) (Laamo)</p>
<p>Taariikhyahan Taliyaani ah ayaa wuxuu sheegay inaay aay magaalada Muqdisho ahaan jirtay Islaamka ka hor magaalo weyn</p>
<p>Markii Islaamka uu ku faafay magaalada Muqdisho waxey noqotay meel aay soo hijroodaan dadkii carabta ahaa, dadkaas oo halkaas ka abuuray canacsi Iyo fidinta diinta Islaamka ilaa aay magaalada ka noqoto Minaaradii diinta ee Afrika, dadkaas firkoodi ilaa waqtigan xaadirka ah waxey weli ku noolyihiin magaalada Muqdisho iyo xeebaha Banaadir oo dhan nin magaciisa la dhihi jiray ‘’Ismaaciil Ibn Cumar Ibn Muxammed’’ , ninkaan wuxuu kasoo jeeday reer ‘’ Banii Cafaan’’ wuxuu magaalada Muqdisho uu yimid sannadkii 149 hiriyada.</p>
<p>Muqdisho waxay ahaan jirtay xarun ganacsi iyo marinka kala qaybin jiray hindiay iyo yurub, ka hor intaa la’qodin kanaanka suweys Ee mara waddanka maser, iskuna xiri jirtay jaziirada carabta iyo xeebta Afrikada bari</p>
<p>Magaalada muqdisho waxay ka koobnaan jirtay lix xaafadood ama degmo. Xaafad kastana waxaa maamuli jiray nin shiikh ah. xaafadaha waxey lahaayeen golaha odayaasha sida qaabka federaalka ah oo kulmiya dhamaan xaafadahaas loogana tashan jiray arimaha magaalada Qarnigii 4aad ee milaadiga magaalada Muqdisho isku badashay nidaam ama maamul u eg-saldanad.</p>
<p>MAGACA MUQDISHO</p>
<p>Waxay kaloo Taariikhyahanadu isku qilaafeen magaca (Muqdisho) asal ahaan meesha uu kasoo jeedo, waxaa lasheegay in magaalada markeedi hore la dhihi jiray (Xamar) iyo magacyo kale oo lamid ah sida (Xamar jab jab) (Xamar Cade), waxaa macquul ah in magacyadaas dhamaan magaalada loogu yeeri jiray waqtiyo kala duwan aay magaalada qadiimka ah aay soo martay, sida isbadalada xaga qaabka dhismaha , degaanka iyo siyaasadaba Qaar kamid ah taariikhyahanada ayaa waxey cadeeyeen magaca (XAMAR ) uu horeeyay , laakinse hadana waxaa aay isku qilaafeen micnaha (XAMAR) , oo ah magac bulshadu aad u taqaan weliba dhanka suugaanta iyo maah maahyada , Soomaalida ilaa iyo waqtigaan aan ku jirno wey adeegsadaan magaca (XAMAR).</p>
<p>Micnaha (XAMAR) carabi ahaan waa (Alxamraa), qaar kale magacaas waxay ku macneeyeen inaay ka timid kalmada (XIMYAR), oo ahayd dowlad Islaamka ka hor xukumi jirtay yaman. Dawladaas waxey gacanta ku haysay ganacsiga xeebaha bariga Afrika oo ay magaalada Muqdisho ka mid ahayd.</p>
<p>Magacaabida magaalada Muqdisho waxaa la’sheegaa in magacaas asal ahaan uu yimid kalimada (Maqcad Shaah) oo loola jeedo kursiga Boqorka oo lagu sii macneeyo (meesha ugu wanaagsan ee boqorka fadhiisto ama xarun ka dhigto), sida lasheegay Muqdisho waxaa qarnigii 6aad ee hijriyada xukumi jiray faarisiyiinta marka soomaalida wey kari waayeen ku dhawaaqida (Maqcad Shaah ) waxeyna u badaleen magaca hada (Muqdisho) kalmada waa laba erey kala duwan ereyga Maqcad waa carabi ereyga labaad shaah waa faarisi oo loola jeedo boqor .<br />
DOWLADIHII IYO MAAMULADII MUQDISHO KA TALIN JIRAY.</p>
<p>Waxaa magaalada Muqdisho soo xukumi jiray dowlado iyo Saldanado , maamuladaas qaarkoodi waxaa sameeyay dadkii ugu horeeyay carabta ahaa ee halkaas soo degay , qaar kalena waxey kamid aheyd qeyb katirsan qilaafadii Islaamka ee waqtigaas jirtay iyo maamulo aay sameysteen qabaail soomaaliyeed iyo kuwii isticmaarka.</p>
<p>Waxaa dowladahaasi ka mid ahaa:-</p>
<p>1- Dawladii Ximyar : waqtigii ‘’ Ascad ibnu Karbi ‘’ oo ahaa mid kamid ah boqoradii ka talin jirtay yaman qarnigii 4aad ee Miilaadiga. Dowladaan waxey kaloo soo xukuntay magaalooyinka Marka iyo baraawa.</p>
<p>2- Dawladii Umawiyiinta waqtigii Cabdulmalik Ibnu Marwaan</p>
<p>3- Dawladii Xalawaan oo Muqdisho ka talineysay bilowgii qarnigii 6aad ee hijriga , waxaan magaalada xukumayay Maxamed Shaah ka tirsanaa maamulka Xalawaan ee Ciraaq.</p>
<p>4- Dawladii Zuzaan oo bartamihii qarnigii 6aad ee hijiriga Muqdisho xukumayay.</p>
<p>5- Dawladii Shiiraaziyiinta oo qarnigii 7aad hijriyadaa , dowladaas waxey ku caan baxday dhisida Masaajida waaweyn oo leh qaab faarisi.</p>
<p>6- Dawladii Faqrudiin oo aasaasay Suldaan Abubakar Faqrudiin , qarnigii 13aad ee Miilaadiga , kadib markii uu ku guuleystay inuu soo afjaro qilaaf ka dhaxeeyay qabaailkii Muqdisho deganaa.</p>
<p>7- Dawladii Burtaqiiska oo magaalada Muqdisho xukumayay waqti gaaban sannadkii 1502 Miilaadiga , Burtaqiiska waxey dadkii degenaa magaalooyinka Muqdisho, baraawe iyo marka deganaa kala kulmeen iska cabin xoog leh oo aay ku diidan yihiin maamulkoodi, waxaana iska caabisntaas hoggaaminaysay boqortooyadii Biyo-maalka.</p>
<p>8- Dawladii Mudafar oo Muqdisho xukumeysay bilowgii qarnigii 6aad ee Miilaadiga.</p>
<p>9- Dawladii Cumaan waa waqtigii Suldaan Barqash oo ahaa suldaankii Sinjibaar oo xukumayay xeebaha bariga Afrika bartamihii qarnigii 18aad ee Miilaadiga, markaas waxey magaalada Muqdisho siyaasad ahaan raacsaneyd Suldaankii reer Cumaan ee joogay Sinjibaar.</p>
<p>10- dowladii Taliyaaniga oo magaalada Muqdisho qabsatay 1892 Miilaadiga , kadib markii hashiis la gashay Suldaankii reer Cumaan ee Muqdisho katalinaayi inuu ka tanaazulo xukunka ee uu qaato lacag dhan 140 kun Rubiya sannad walba.</p>
<p>Billowgii 50 meeyadii waxey magaalada Muqdisho heshay maamul dowlad hoose ah , intii lagu guda jiray Gobonimo raadinta 1950-1960 Ee dawladii daakhiliga ahayd Ee uu Hoggaaminaayay Ra’iisulwasaare C/laahi Ciise Maxamuud.<br />
1960 kii markii xornimada la’helay, waxey magaalada Muqdisho noqoday caasimada dalka Soomaaliya, iyadoo ay sal dhigteen baarlamaankii ugu horeeyay oo xor ah, kana koobnaa 123 mudane.</p>
<p>1969-kii- 1991kii waxay muqdisho soo dhawaysay dawladii kacaanka.</p>
<p>1991-200 magaalada muqdisho waxay hoy u noqotay maamul la.aan iyo fawdo, maalmo yar ka dib markii uu dagaalku kal diray dawladii lagu soo dhisay waddanka jabuuti Ee uu hoggaaminayay Cali Mahdi Maxamed.</p>
<p>2000 kun illaa 2004, waxay soo dhawaysay dawladii lagu soo dhisay waddanka jabuuti Ee uu hoggaaminayay Dr. C/qaasim salad xasan.</p>
<p>2004 illaa 2006, waxaa saldhig ka dhigtay dawladii lagu soo dhisay waddanka Kenya Ee uu hoggaaminayay C/laahi yuusuf axmed.</p>
<p>Sannadkaan 2009-ka waxay salka dhigtay dawlada lagu soo dhisay wadanka jabuuti Ee uu hoggaaminayo Shiikh shariif Sh. Axmed.</p>
<p>C/naasir M. Cumar (Zero)</p>
<p>C/o Seattle Washington- USA.</p>
<p>abdinasserzero@hotmail.com</p>
<p> </p>
<p>.</p>
<p>Taariikhda Magaalada Muqdisho</p>
<p>.</p>
<p> </p>
<p>Magaalada muqdisho waxay wejiga ku haysaa Jihada galbeed Ee badweynta hindiya, isla markaana ay badda hindiya kaga wareegsan tahay saddex jiho.</p>
<p>Maanta muqdisho waa caasimada soomaaliya. Dhismayaal casri ah iyo kuwo qadiimi ahba way ku yaallaan. Dad badan iyo gawaari kala duwan ayaad ku arkaysaa. Waa magaalo qurux badan oo ay indhuhu soo jiitaan, waxayna ka mid tahay magaalooyinka ugu quruxda badan magaalooyinka afrikada xorta ah.</p>
<p>Waa magaalo aad qadiimi u ah, magaceedana waxaa la’yaqiinay waqti aad u fog, gaar ahaan waqtigii faraaciinta maser. Qarniyadii 6aad illaa 7aad waxaa magaalada muqdisho laga dhisay masaajido iyo munaarado aad u qurux badan, kuwaasoo ka haray raadkii taariikh ku yeelashadii carabta iyo beershiya.</p>
<p>Masaajida Muqdisho waxaa kamid ah :</p>
<p>1-Masjidka Jaamaca Xamar-Weyne, waxaa leysku wada raacsan yahay inuu yahay masjidka ugu fac weyn magaalada Muqdisho , waxaa masjidkaas la dhisay 630 hijriga , masjidka wuxuu leeyahay 81 tiir .</p>
<p>2- Masjidka Arbaca-Rukun oo ladhisay bartamihii qarnigii 7aad ee hijriga</p>
<p>3- Masjidka Faqrudiin oo la dhisay 667 hijriga , masjidkaan wuxuu ku caan baxay oo dabiyadiisa aay leeyihiin naqshada kala duwan oo aad u qurux badan oo ka sameysan ruqaan</p>
<p>4- Masjidka Axnaafta oo la dhisay qarnigii 7aad ee hijriga , markii gumeysigii Taliyaaniga dalka qabsaday wey dumiyeen masjidkaas waxey ka duldhiseen baar aay u bixiyeen ‘’ BAR SAVOY’’</p>
<p>Waxaa magaalada muqdisho dhidibada loo aas-asay waqti aad u fog, oo ay taariikhyahanadu ku sheegaan inay ahayd qarnigii labaad Ee taariikhda milaadiga.</p>
<p>Kitaabka taariikhda magaalada Baata (xeebta Afrikada bari) ee lagu qoray afka Sawaaxiliga ayaa waxaa ku qoran qofkii ugu horeeyay ee magaalooyinka xeebaha Afikada Bari aasaasay uu ahaa Khaliifkii Cabdulmalik Ibnu Marwaan sannadku markuu ahaa 77 hijriga, kadib markuu maqlay wararka magaalooyinkaas , wuxuu markaas rajeynaayi inuu halkaas ka dhiso boqortooyo cusub Cabdulmalik Ibnu Marwaan wuxuu halkaas usoo diray rag Suuriyiin , kuwaas oo ah dadkii dhisay magaalooyinka (Baata ) (Malindi) (Zinjibar) (Laamo)</p>
<p>Taariikhyahan Taliyaani ah ayaa wuxuu sheegay inaay aay magaalada Muqdisho ahaan jirtay Islaamka ka hor magaalo weyn</p>
<p>Markii Islaamka uu ku faafay magaalada Muqdisho waxey noqotay meel aay soo hijroodaan dadkii carabta ahaa, dadkaas oo halkaas ka abuuray canacsi Iyo fidinta diinta Islaamka ilaa aay magaalada ka noqoto Minaaradii diinta ee Afrika, dadkaas firkoodi ilaa waqtigan xaadirka ah waxey weli ku noolyihiin magaalada Muqdisho iyo xeebaha Banaadir oo dhan nin magaciisa la dhihi jiray ‘’Ismaaciil Ibn Cumar Ibn Muxammed’’ , ninkaan wuxuu kasoo jeeday reer ‘’ Banii Cafaan’’ wuxuu magaalada Muqdisho uu yimid sannadkii 149 hiriyada.</p>
<p>Muqdisho waxay ahaan jirtay xarun ganacsi iyo marinka kala qaybin jiray hindiay iyo yurub, ka hor intaa la’qodin kanaanka suweys Ee mara waddanka maser, iskuna xiri jirtay jaziirada carabta iyo xeebta Afrikada bari</p>
<p>Magaalada muqdisho waxay ka koobnaan jirtay lix xaafadood ama degmo. Xaafad kastana waxaa maamuli jiray nin shiikh ah. xaafadaha waxey lahaayeen golaha odayaasha sida qaabka federaalka ah oo kulmiya dhamaan xaafadahaas loogana tashan jiray arimaha magaalada Qarnigii 4aad ee milaadiga magaalada Muqdisho isku badashay nidaam ama maamul u eg-saldanad.</p>
<p>MAGACA MUQDISHO</p>
<p>.</p>
<p> </p>
<p>Waxay kaloo Taariikhyahanadu isku qilaafeen magaca (Muqdisho) asal ahaan meesha uu kasoo jeedo, waxaa lasheegay in magaalada markeedi hore la dhihi jiray (Xamar) iyo magacyo kale oo lamid ah sida (Xamar jab jab) (Xamar Cade), waxaa macquul ah in magacyadaas dhamaan magaalada loogu yeeri jiray waqtiyo kala duwan aay magaalada qadiimka ah aay soo martay, sida isbadalada xaga qaabka dhismaha , degaanka iyo siyaasadaba Qaar kamid ah taariikhyahanada ayaa waxey cadeeyeen magaca (XAMAR ) uu horeeyay , laakinse hadana waxaa aay isku qilaafeen micnaha (XAMAR) , oo ah magac bulshadu aad u taqaan weliba dhanka suugaanta iyo maah maahyada , Soomaalida ilaa iyo waqtigaan aan ku jirno wey adeegsadaan magaca (XAMAR).</p>
<p>Micnaha (XAMAR) carabi ahaan waa (Alxamraa), qaar kale magacaas waxay ku macneeyeen inaay ka timid kalmada (XIMYAR), oo ahayd dowlad Islaamka ka hor xukumi jirtay yaman. Dawladaas waxey gacanta ku haysay ganacsiga xeebaha bariga Afrika oo ay magaalada Muqdisho ka mid ahayd.</p>
<p>Magacaabida magaalada Muqdisho waxaa la’sheegaa in magacaas asal ahaan uu yimid kalimada (Maqcad Shaah) oo loola jeedo kursiga Boqorka oo lagu sii macneeyo (meesha ugu wanaagsan ee boqorka fadhiisto ama xarun ka dhigto), sida lasheegay Muqdisho waxaa qarnigii 6aad ee hijriyada xukumi jiray faarisiyiinta marka soomaalida wey kari waayeen ku dhawaaqida (Maqcad Shaah ) waxeyna u badaleen magaca hada (Muqdisho) kalmada waa laba erey kala duwan ereyga Maqcad waa carabi ereyga labaad shaah waa faarisi oo loola jeedo boqor .<br />
<span style="text-decoration: underline;">DOWLADIHII IYO MAAMULADII MUQDISHO KA TALIN JIRAY</span>.</p>
<p>Waxaa magaalada Muqdisho soo xukumi jiray dowlado iyo Saldanado , maamuladaas qaarkoodi waxaa sameeyay dadkii ugu horeeyay carabta ahaa ee halkaas soo degay , qaar kalena waxey kamid aheyd qeyb katirsan qilaafadii Islaamka ee waqtigaas jirtay iyo maamulo aay sameysteen qabaail soomaaliyeed iyo kuwii isticmaarka.</p>
<p>Waxaa dowladahaasi ka mid ahaa:-</p>
<p>1- Dawladii Ximyar : waqtigii ‘’ Ascad ibnu Karbi ‘’ oo ahaa mid kamid ah boqoradii ka talin jirtay yaman qarnigii 4aad ee Miilaadiga. Dowladaan waxey kaloo soo xukuntay magaalooyinka Marka iyo baraawa.</p>
<p>2- Dawladii Umawiyiinta waqtigii Cabdulmalik Ibnu Marwaan</p>
<p>3- Dawladii Xalawaan oo Muqdisho ka talineysay bilowgii qarnigii 6aad ee hijriga , waxaan magaalada xukumayay Maxamed Shaah ka tirsanaa maamulka Xalawaan ee Ciraaq.</p>
<p>4- Dawladii Zuzaan oo bartamihii qarnigii 6aad ee hijiriga Muqdisho xukumayay.</p>
<p>5- Dawladii Shiiraaziyiinta oo qarnigii 7aad hijriyadaa , dowladaas waxey ku caan baxday dhisida Masaajida waaweyn oo leh qaab faarisi.</p>
<p>6- Dawladii Faqrudiin oo aasaasay Suldaan Abubakar Faqrudiin , qarnigii 13aad ee Miilaadiga , kadib markii uu ku guuleystay inuu soo afjaro qilaaf ka dhaxeeyay qabaailkii Muqdisho deganaa.</p>
<p>7- Dawladii Burtaqiiska oo magaalada Muqdisho xukumayay waqti gaaban sannadkii 1502 Miilaadiga , Burtaqiiska waxey dadkii degenaa magaalooyinka Muqdisho, baraawe iyo marka deganaa kala kulmeen iska cabin xoog leh oo aay ku diidan yihiin maamulkoodi, waxaana iska caabisntaas hoggaaminaysay boqortooyadii Biyo-maalka.</p>
<p>8- Dawladii Mudafar oo Muqdisho xukumeysay bilowgii qarnigii 6aad ee Miilaadiga.</p>
<p>9- Dawladii Cumaan waa waqtigii Suldaan Barqash oo ahaa suldaankii Sinjibaar oo xukumayay xeebaha bariga Afrika bartamihii qarnigii 18aad ee Miilaadiga, markaas waxey magaalada Muqdisho siyaasad ahaan raacsaneyd Suldaankii reer Cumaan ee joogay Sinjibaar.</p>
<p>10- dowladii Taliyaaniga oo magaalada Muqdisho qabsatay 1892 Miilaadiga , kadib markii hashiis la gashay Suldaankii reer Cumaan ee Muqdisho katalinaayi inuu ka tanaazulo xukunka ee uu qaato lacag dhan 140 kun Rubiya sannad walba.</p>
<p>Billowgii 50 meeyadii waxey magaalada Muqdisho heshay maamul dowlad hoose ah , intii lagu guda jiray Gobonimo raadinta 1950-1960 Ee dawladii daakhiliga ahayd Ee uu Hoggaaminaayay Ra’iisulwasaare C/laahi Ciise Maxamuud.<br />
1960 kii markii xornimada la’helay, waxey magaalada Muqdisho noqoday caasimada dalka Soomaaliya, iyadoo ay sal dhigteen baarlamaankii ugu horeeyay oo xor ah, kana koobnaa 123 mudane.</p>
<p>1969-kii- 1991kii waxay muqdisho soo dhawaysay dawladii kacaanka.</p>
<p>1991-200 magaalada muqdisho waxay hoy u noqotay maamul la.aan iyo fawdo, maalmo yar ka dib markii uu dagaalku kal diray dawladii lagu soo dhisay waddanka jabuuti Ee uu hoggaaminayay Cali Mahdi Maxamed.</p>
<p>2000 kun illaa 2004, waxay soo dhawaysay dawladii lagu soo dhisay waddanka jabuuti Ee uu hoggaaminayay Dr. C/qaasim salad xasan.</p>
<p>2004 illaa 2006, waxaa saldhig ka dhigtay dawladii lagu soo dhisay waddanka Kenya Ee uu hoggaaminayay C/laahi yuusuf axmed.</p>
<p>Sannadkaan 2009-ka waxay salka dhigtay dawlada lagu soo dhisay wadanka jabuuti Ee uu hoggaaminayo Shiikh shariif Sh. Axmed.</p>
<p>C/naasir M. Cumar (Zero)</p>
<p>C/o Seattle Washington- USA.</p>
<p>abdinasserzero@hotmail.com</p>
<p> </p>
<p> </p>
<p> </p>
<p> </p>
<p> </p>
<p></span></div>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://hayaanmedia.com/2009/11/maxaad-ka-taqaan-taariikhda-magaalada-muqdisho/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
	</channel>
</rss>
